|
ยึกยือ . . . โครงการจากน้ำพระทัย
นับครั้งไม่ถ้วนที่เหล่าพสกนิกรชาวสยาม
ได้เห็นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงย่างพระบาท
เข้าไปยังท้องถิ่นทุรกันดาร
เพื่อแก้ไขปัญหาที่พสกนิกรของพระองค์เผชิญอยู่
โดยมิทรงเหน็ดเหนื่อยพระวรกาย
และมิเคยละทิ้งการทรงงาน
ด้วยพระเมตตาอันเปี่ยมล้นที่ทรงตระหนักเสมอว่า
ทุกข์ของแผ่นดิน คือ ทุกข์ของพระองค์
เป็นที่ประจักษ์อย่างชัดเจน
ตามวลีที่เปี่ยมด้วยความมุ่งมั่นและความหมาย ณ
โครงการพัฒนาลุ่มน้ำก่ำ
อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดสกลนคร-
นครพนม ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ทรงทุ่มเทเวลา ทรงใช้พระอัจฉริยภาพ
เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาน้ำแล้งและน้ำท่วม
ของพื้นที่ทำกินของราษฎร 2 จังหวัด
ตามแนวสองฝั่งลำน้ำแม่ก่ำ รวมเนื้อที่ถึง
120,000 ไร่ ทรงวาดภาพรวมแนวพระราชดำริ
ในการพัฒนาที่แห่งนี้ โดยทรงเรียกว่า "ตัวยึกยือ"
ซึ่งเป็นภาพร่างการพัฒนาลำน้ำก่ำ
และทรงพระกรุณาให้เป็นโครงการเฉลิมพระเกียรติ
เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคล
เฉลิมพระชนมพรรษาครบ 6 รอบ
ในปีพุทธศักราช 2542 |
ลำน้ำก่ำนี้ มีต้นน้ำมาจากเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ภูพาน ไหลลงสู่หนองหาน จังหวัดสกลนคร
และเป็นลำน้ำที่คดเคี้ยว ทอดยาวผ่านหลายอำเภอ
ไปบรรจบกับน้ำแม่โขงที่ตำบลน้ำก่ำ
อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม รวมความยาวได้
123 กิโลเมตร มีลำน้ำสาขาที่สำคัญ ได้แก่ ลำน้ำบัง
ลำน้ำพุง ปกติลำน้ำนี้จะมีน้ำไหลอยู่ตลอดปี
ปริมาณน้ำท่าเฉลี่ยประมาณ 1,400
ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี
แต่มีความแตกต่างในแต่ละช่วงฤดู คือ
ในฤดูฝนจะมีปริมาณน้ำมากจนทำให้เกิดอุทกภัย
ท่วมทั้งสองฝั่งลำน้ำ ทำให้ไร่นาเสียหาย
พอเข้าฤดูแล้งก็จะมีปริมาณน้ำน้อย
ขาดแคลนน้ำในการเพาะปลูก และการใช้อุปโภคบริโภค
ก็ไม่เพียงพอ
เป็นที่เดือดร้อนของประชาชนเป็นอย่างมาก |
ในเดือนพฤศจิกายน 2535
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ได้พระราชทานภาพโครงการซึ่งทรงร่างด้วยพระองค์เอง
และพระราชทานพระราชดำริให้ก่อสร้างโครงการ
พัฒนาลุ่มน้ำก่ำ จังหวัดสกลนคร-นครพนม
เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาความเดือนร้อนของราษฎร
ที่อาศัยอยู่บริเวณสองฝั่งลำน้ำก่ำ
ซึ่งควรดำเนินการปรับปรุงลำน้ำโดยการขุดลอก
และขุดลำน้ำช่วงที่คดเคี้ยวให้ตรงตามความเหมาะสม
พร้อมทั้งก่อสร้างอาคารบังคับน้ำในลำน้ำก่ำเป็นระยะๆ |
ต่อจากนั้น ได้พระราชทานแผนที่
แสดงรายละเอียดมากขึ้น และเสด็จพระราชดำเนิน
ทอดพระเนตรสภาพพื้นที่จริง
ทรงวิเคราะห์สาเหตุของสภาพปัญหาในพื้นที่
และมีพระราชกระแสให้สำรวจหาข้อมูลเพิ่มเติม
ทั้งในด้านธรณีวิทยา และสภาพทางสังคม
ทั้งยังเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรลำน้ำ
พื้นที่การเกษตรของราษฎร
พร้อมทั้งมีพระราชปฏิสันถารกับราษฎร
ผู้นำชุมชน ทรงสอบถามชีวิตความเป็นอยู่
และความคิดเห็นในระดับท้องถิ่น
ซึ่งเรียกได้ว่าเป็นประชาพิจารณ์ (Public Hearing)
ที่ทรงใช้กับทุกโครงการอยู่เสมอ เพื่อให้เข้าถึง "แก่น"
ของปัญหาและหาวิธีการที่ง่ายมาแก้ปัญหานั้นๆ
พระองค์จึงทรงนำข้อมูลต่างๆ
เหล่านี้มาใช้ประกอบการวางแผนพัฒนาโครงการ
ในภาพรวม จนสำเร็จเป็นแผนการพัฒนาที่สมบูรณ์
จากภาพโครงร่างพระราชทาน. . . สู่โครงการที่เป็นจริง
หลังจากที่ได้พระราชทานพระราชดำริแล้ว
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงาน
โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
(สำนักงาน กปร.)
ได้ประสานงานกับกรมชลประทาน
ร่วมพิจารณาก่อสร้าง
โครงการพัฒนาลุ่มน้ำก่ำ จังหวัดสกลนคร-นครพนม
โดยมีผลการดำเนินงานและความก้าวหน้าหลายด้าน
ได้แก่ |
1. งานขุดลอกแหล่งน้ำ
สามารถขุดลอกหนองน้ำขนาดเล็กเสร็จเรียบร้อยแล้ว
จำนวน 116 แห่ง เก็บน้ำได้ 3.6 ล้านลูกบาศก์เมตร
ซึ่งจะช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมในฤดูฝน
และเป็นแหล่งเก็บน้ำไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้งได้เป็นอย่างดี
ตลอดจนการพัฒนาหนองน้ำขนาดใหญ่ จำนวน 3
แห่ง ได้แก่ หนองคำฮุย หนองสังข์ และบึงสะพาน
สามารถเก็บกักน้ำได้ 5.57 ล้านลูกบาศก์เมตร
สามารถส่งน้ำสู่พื้นที่เกษตรได้ประมาณ 6,000 ไร่
2. งานก่อสร้างอาคารบังคับน้ำ และพนังกั้นน้ำ
ดำเนินการก่อสร้างอาคารบังคับน้ำ จำนวน 3
แห่ง ได้แก่
- ประตูระบายน้ำบ้านนาขาม อำเภอนาแก
จังหวัดนครพนม กว้าง 6 เมตร สูง 9 เมตร จำนวน 3
ช่อง ปัจจุบันก่อสร้างเสร็จเรียบร้อย
สามารถเก็บน้ำในลำน้ำได้จำนวน 3.1 ล้านลูกบาศก์เมตร
และมีสถานีสูบน้ำของกรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน
อยู่จำนวน 6 สถานี สามารถส่งน้ำให้เกษตรกรได้กว่า
10,400 ไร่ ได้ใช้ประโยชน์ในทันที
- ประตูระบายน้ำบ้านนาคู่ อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม
กว้าง 6 เมตร สูง 9 เมตร จำนวน 4 ช่อง
ปัจจุบันดำเนินการแล้วกว่าร้อยละ 70
และจะแล้วเสร็จในปี 2542 นี้ ซึ่งจะเก็บน้ำได้ถึง 8.75
ล้านลูกบาศก์เมตร มีพื้นที่ชลประทาน 30,210 ไร่
- ประตูระบายน้ำบ้านหนองบึง อำเภอโคกศรีสุพรรณ
จังหวัดสกลนคร กว้าง 6 เมตร สูง 9 เมตร จำนวน 2 ช่อง
ปัจจุบันกำลังเร่งดำเนินการให้แล้วเสร็จในปี 2542
ซึ่งจะเก็บน้ำได้ 1.87 ล้านลูกบาศก์เมตร
มีพื้นที่ชลประทาน 11,010 ไร่
สำหรับตอนล่างบริเวณปากน้ำลำน้ำก่ำ
ได้วางแผนงานก่อสร้างประตูระบายน้ำปากน้ำก่ำ
ที่บ้านโนนสังข์ อำเภอธาตุพนม
สามารถระบายน้ำได้โดยรวดเร็วถึง 1,200
ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที มีการวางระบบชลประทาน
แบบสูบน้ำด้วยไฟฟ้า โดยจัดแบ่งการก่อสร้างเป็น 2
ระยะ ในระยะแรกจะใช้น้ำจากลำน้ำก่ำ
ส่งให้พื้นที่การเกษตรได้ประมาณ 40,000 ไร่
ส่วนระยะที่สอง จะสูบ |
