[ เกี่ยวกับมูลนิธิฯ ][ คณะกรรมการ ][ สมทบทุน ]ผู้ใช้ระบบขณะนี้ : Unknown | สิทธิ์การใช้ระบบ : Unknown [ เข้าสู่ระบบ ]
ข้อมูลโครงการ
โครงการห้วยองคต อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
ตำบล - อำเภอ หนองปรือ จังหวัด กาญจนบุรี คลิกเพื่อดู Intranet GIS
ความเป็นมา
เมื่อปี 2533 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชดำริกับ นายสุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา และเลขาธิการ กปร. อธิบดีกรมชลประทาน พร้อมคณะเจ้าหน้าที่ว่า ได้ทรงทราบว่า พระเทพญาณรังษี (พระอาจารย์จันทร์ คเวสโก) ได้ไปดำเนินการพัฒนาพื้นที่ตำบลหนองปรือ อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี (ปัจจุบันคือพื้นที่ตำบลสมเด็จเจริญ อำเภอหนองปรือ จังหวัดกาญจนบุรี) ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์แก่ราษฎรเป็นอย่างดี จึงให้เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา ประสานและสนับสนุนการดำเนินงานโครงการ รวมทั้งให้กรมชลประทาน พิจารณาก่อสร้างอ่างเก็บน้ำตามลำน้ำต่างๆ ของห้วยตะเพิน ในเขตอำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี และอำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อจัดหาน้ำช่วยเหลือราษฎรในเขตโครงการ ทำให้มีน้ำทำการเพาะปลูก อุปโภค – บริโภค ได้ตลอดปี และสมควรปลูกป่าตามบริเวณขอบอ่างเก็บน้ำต่างๆที่ทำการก่อสร้างด้วย
        ต่อมา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้พระราชทานพระราชดำริให้ดำเนินการจัดหาที่ดินจำนวนหนึ่งนำมาใช้จัดทำโครงการเพื่อพัฒนาและช่วยเหลือประชาชนในบริเวณพื้นที่ดังกล่าวและพระราชทานชื่อว่า โครงการห้วยองคตอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และได้พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ และจากมูลนิธิชัยพัฒนา เข้าร่วมสนับสนุนโครงการฯ ทั้งนี้ ในการดำเนินงานโครงการฯ ได้ยึดหลัก “บวร” และการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ เพื่อให้ราษฎรได้อยู่อาศัยและทำกิน กับธรรมชาติอย่างเกื้อหนุนกัน
        โครงการห้วยองคตอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ที่ตำบลสมเด็จเจริญ อำเภอหนองปรือ จังหวัดกาญจนบุรี มีพื้นที่ครอบคลุม 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 2 บ้านเขาหินตั้ง หมู่ที่ 3 บ้านห้วยแม่ระวัง หมู่ที่ 4 บ้านม่วงเฒ่า และหมู่ที่ 5 บ้านบารมี รวมเป็นพื้นที่โครงการทั้งหมดประมาณ 20,625 ไร่ โดยสามารถแบ่งแผนการดำเนินงานหลักได้ดังนี้
        1. แผนงานด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและจัดระเบียบชุมชน
       1.1 งานพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร โดยดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ จำนวน 5 แห่ง พร้อมระบบส่งน้ำเข้าพื้นที่การเกษตร พร้อมทั้งขุดสระน้ำในพื้นที่การเกษตรและขุดลอกลำห้วยเป็นระยะๆ
       
       
       1.2 งานพัฒนาด้านสาธารณูปโภค ดำเนินการก่อสร้างถนนลูกรัง ถนนลาดยางและถนนคอนกรีตในบริเวณแปลงที่ดินทำกินและแปลงที่อยู่อาศัย จัดสร้างระบบไฟฟ้า ระบบประปา โทรศัพท์ทางไกลผ่านดาวเทียม จัดสร้างโรงพยาบาลขนาด 30 เตียง 1 แห่ง โรงเรียนมัธยม 1 แห่ง โรงเรียนประถมศึกษา 2 แห่ง ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน 1 แห่ง ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 4 แห่ง และวัด 4 แห่ง
       1.3 งานจัดแปลงที่อยู่อาศัย และแปลงที่ดินทำกินให้แก่ราษฎร ดำเนินการจัดแปลงที่อยู่อาศัย ดังนี้
       - จัดแปลงที่อยู่อาศัย แปลงละ 1ไร่ จำนวน 652 แปลงรวมเป็นจำนวน เนื้อที่ 652 ไร่
       - จัดแปลงริมถนน กรป. กลาง (ตามการครอบครองของราษฎรเดิม) จำนวน 235 แปลง รวมเนื้อที่ 332 ไร่
       - จัดแปลงอาคารพาณิชย์ แปลงละ 45 ตารางวา จำนวน 259 แปลง รวมเนื้อที่ 29-0-55 ไร่
       รวมแปลงที่อยู่อาศัย จำนวน 1,146 แปลง เนื้อที่ 1,013-0-61 ไร่
       - ดำเนินการจัดแปลงเกษตรกรรมในพื้นที่เขตส่งน้ำอ่างเก็บน้ำทั้ง 5 แห่ง โดยจัดพื้นที่แปลงละ 8 ไร่ จำนวน 906 แปลง รวมเป็นจำนวนเนื้อที่ทั้งหมด 7,248 ไร่
       - เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2544 ฯพณฯ พลอากาศตรีกำธน สินธวานนท์ องคมนตรี ได้เป็นประธานในพิธีมอบหนังสือรับรองการทำประโยชน์(ชั่วคราว)แก่ราษฎร จำนวน 810 ราย
        2. แผนงานด้านพัฒนาสังคม
       ดำเนินการให้มีการรวมกลุ่มต่างๆ เพื่อให้ราษฎรมีส่วนร่วมในการพัฒนาท้องถิ่นและช่วยเหลือชุมชน ตลอดจนสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อสร้างความสามัคคี ยกตัวอย่างเช่น กลุ่มที่มีบทบาทด้านสังคม ได้แก่ คณะกรรมการสตรีหมู่บ้าน กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต กลุ่มอาชีพ ได้แก่ กลุ่มผู้ใช้น้ำกลุ่มผู้เลี้ยงไก่ไข่
       3. แผนงานด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ
       ดำเนินการส่งเสริมให้เกษตรกรทำการเกษตรแบบผสมผสาน มีการปลูกพืชหลายชนิดมีการเลี้ยงสัตว์ มีการรวมกลุ่มอาชีพต่าง ๆ จัดหาอาชีพเสริมให้แก่ราษฎร ยกตัวอย่างเช่น การปลูกผักปลอดสารพิษ การส่งเสริมการปลูกไม้ผล ส่งเสริมการเลี้ยงไก่ไข่ เป็นต้น
        4. แผนงานด้านการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
       ดำเนินการปลูกป่าในพื้นที่ที่ได้จัดไว้เป็นพื้นที่อนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่าเนื้อที่ประมาณ 7,000 ไร่ โดยได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2534 เป็นต้นมา เพื่อให้สภาพป่าไม้กลับมามีความอุดมสมบูรณ์เหมือนเดิมเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร โดยได้ดำเนินการปลูกป่าบริเวณที่เป็นภูเขา เชิงเขา พื้นที่เหนืออ่างเก็บน้ำ และตามแนวคลองส่งน้ำชลประทาน นอกจากนี้ยังได้มีการปลูกป่าในพื้นที่ส่วนกลางบริเวณชุมชนโดยให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปลูกป่าและบำรุงรักษา
พระราชดำริ
-
การดำเนินงานตามพระราชดำริ
โครงการห้วยองคตอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตั้งอยู่ที่ตำบลสมเด็จเจริญ อำเภอหนองปรือ จังหวัดกาญจนบุรี มีพื้นที่ครอบคลุม 4 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 2 บ้านเขาหินตั้ง หมู่ที่ 3 บ้านห้วยแม่ระวัง หมู่ที่ 4 บ้านม่วงเฒ่า และหมู่ที่ 5 บ้านบารมี รวมเป็นพื้นที่โครงการทั้งหมดประมาณ 20,625 ไร่ โดยสามารถแบ่งแผนการดำเนินงานหลักได้ดังนี้
       
       1. แผนงานด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและจัดระเบียบชุมชน
        1.1 งานพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร โดยดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำ จำนวน 5 แห่ง พร้อมระบบส่งน้ำเข้าพื้นที่การเกษตร พร้อมทั้งขุดสระน้ำในพื้นที่การเกษตรและ ขุดลอกลำห้วยเป็นระยะๆ
       1.2 งานพัฒนาด้านสาธารณูปโภค ดำเนินการก่อสร้างถนนลูกรัง ถนนลาดยางและถนนคอนกรีตในบริเวณแปลงที่ดินทำกินและแปลงที่อยู่อาศัย จัดสร้างระบบไฟฟ้า ระบบประปา โทรศัพท์ทางไกลผ่านดาวเทียม จัดสร้างโรงพยาบาลขนาด 30 เตียง 1 แห่ง โรงเรียนมัธยม 1 แห่ง โรงเรียนประถมศึกษา 2 แห่ง ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน 1 แห่ง ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 4 แห่ง และวัด 4 แห่ง
       1.3 งานจัดแปลงที่อยู่อาศัย และแปลงที่ดินทำกินให้แก่ราษฎร
        - ดำเนินการจัดแปลงที่อยู่อาศัย ดังนี้
        จัดแปลงที่อยู่อาศัย แปลงละ 1ไร่ จำนวน 652 แปลงรวมเป็นจำนวนเนื้อที่ 652 ไร่
        จัดแปลงริมถนน กรป. กลาง (ตามการครอบครองของราษฎรเดิม)จำนวน 235 แปลง รวมเนื้อที่ 332 ไร่
        จัดแปลงอาคารพาณิชย์ แปลงละ 45 ตารางวา จำนวน 259 แปลง รวมเนื้อที่ 29-0-55 ไร่
       รวมแปลงที่อยู่อาศัย จำนวน 1,146 แปลง เนื้อที่ 1,013-0-61 ไร่
        - ดำเนินการจัดแปลงเกษตรกรรมในพื้นที่เขตส่งน้ำอ่างเก็บน้ำทั้ง 5 แห่ง โดยจัดพื้นที่แปลงละ 8 ไร่ จำนวน 906 แปลง รวมเป็นจำนวนเนื้อที่ทั้งหมด 7,248 ไร่
       
        - เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน 2544 ฯพณฯ พลอากาศตรีกำธน สินธวานนท์ องคมนตรี ได้เป็นประธานในพิธีมอบหนังสือรับรองการทำประโยชน์(ชั่วคราว)แก่ราษฎร จำนวน 810 ราย
       2. แผนงานด้านพัฒนาสังคม
       ดำเนินการให้มีการรวมกลุ่มต่าง ๆ เพื่อให้ราษฎรมีส่วนร่วมในการพัฒนาท้องถิ่นและช่วยเหลือชุมชน ตลอดจนสนับสนุนกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อสร้างความสามัคคี ยกตัวอย่างเช่น กลุ่มที่มีบทบาทด้านสังคม ได้แก่ คณะกรรมการสตรีหมู่บ้าน กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต กลุ่มอาชีพ ได้แก่ กลุ่มผู้ใช้น้ำ กลุ่มผู้เลี้ยงไก่ไข่
       
       3. แผนงานด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ
       ดำเนินการส่งเสริมให้เกษตรกรทำการเกษตรแบบผสมผสาน มีการปลูกพืชหลายชนิดมีการเลี้ยงสัตว์ มีการรวมกลุ่มอาชีพต่าง ๆ จัดหาอาชีพเสริมให้แก่ราษฎร ยกตัวอย่างเช่น การปลูกผักปลอดสารพิษ การส่งเสริมการปลูกไม้ผล ส่งเสริมการเลี้ยงไก่ไข่ เป็นต้น
       
       4. แผนงานด้านการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
       ดำเนินการปลูกป่าในพื้นที่ที่ได้จัดไว้เป็นพื้นที่อนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่าเนื้อที่ประมาณ 7,000 ไร่ โดยได้เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2534 เป็นต้นมา เพื่อให้สภาพป่าไม้กลับมามีความอุดมสมบูรณ์เหมือนเดิม เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร โดยได้ดำเนินการปลูกป่าบริเวณที่เป็นภูเขา เชิงเขา พื้นที่เหนืออ่างเก็บน้ำ และตามแนวคลองส่งน้ำชลประทาน นอกจากนี้ยังได้มีการปลูกป่าในพื้นที่ส่วนกลางบริเวณชุมชนโดยให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปลูกป่าและบำรุงรักษา
การดำเนินงาน
1. ราษฎรในพื้นที่โครงการได้เข้าทำกินในพื้นที่ที่ได้มอบสิทธิให้ตั้งแต่เริ่มโครงการโดยมีอาชีพหลัก คือ อาชีพด้านการเกษตร ประกอบด้วย การปลูกผัก การปลูกพืชไร่ การปลูกไม้ผล
       2. กองอำนวยการโครงการฯ ร่วมกับส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง ได้จัดการฝึกอบรมอาชีพเสริมให้แก่ราษฎร ประกอบด้วย งานหัตถอุตสาหกรรม การเลี้ยงไก่สามสายพันธุ์ การเลี้ยงแพะ การปลูกไผ่ข้าวหลาม การปลูกมะม่วงนอกฤดูกาล เพื่อสร้างรายได้เสริมแก่เกษตรกร
       3. ปัจจุบัน มูลนิธิพัฒนาชีวิตชนบท ได้ขอหยุดดำเนินการ ศูนย์ฝึกอาชีพหัตถ
       อุตสาหกรรม และการส่งเสริมการปลูกผักปลอดสารพิษ โดยมีรายละเอียดดังนี้
        3.1 ศูนย์ฝึกอาชีพหัตถอุตสาหกรรม :
        1) เนื่องจากสภาพปัญหาทางเศรษฐกิจทำให้งานที่เข้ามามีจำนวนน้อยลง
        2) ราษฎรมีการฝึกอาชีพน้อยลง เนื่องจากมีการประกอบอาชีพอื่นอยู่แล้ว ส่วนราษฎรที่ได้รับการฝึกอาชีพและมีความรู้เรื่องการตัดเย็บเป็นอย่างดี ได้อพยพย้ายไปประกอบอาชีพในกรุงเทพมหานคร
        3.2 การส่งเสริมการปลูกผักปลอดสารพิษ :
        1) ผักปลอดสารพิษที่เกษตรกรปลูกได้ราคาต่ำ ประกอบกับการบำรุงดูแลรักษามีต้นทุนสูง ทำให้เกษตรกรหันมาปลูกผักแบบธรรมดาแทน
        2) ผักที่เกษตรกรปลูกไม่ได้เป็นผักปลอดสารพิษอย่างแท้จริง นอกจากนี้เกษตรกรยังได้ติดต่อหาตลาดเอง ทำให้ผลผลิตที่ส่งเข้าโรงบรรจุภัณฑ์มีจำนวนน้อยลง
การดำเนินงานในระยะต่อไป
ความก้าวหน้า
สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนาได้ส่งมอบโครงการห้วยองคตอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ ให้สำนักงาน กปร. พิจารณาดำเนินการต่อไป
ผู้รับผิดชอบ
หน่วยงาน สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.)


พัฒนาโดย สถาบันสารสนเทศทรัพยากรณ์น้ำและการเกษตร (สสนก)
Developed by Hydro and Agro Informatics Institute (HAII)